Naar de inhoud

Alle artikelen / Recepten

Gids · Recepten

Agar-agar of gelatine: zo verschillen de geleermiddelen

Agar-agar of gelatine? We vergelijken plantaardige en dierlijke geleermiddelen, waaronder Instant Gel, gellan, Elastic en Gracila, aan de hand van de productteksten.

Maak je gelei, mousse of panna cotta, dan valt de keuze vaak tussen agar-agar en gelatine. Ze werken verschillend, smaken hetzelfde (neutraal), maar gedragen zich bij warmte, koude en in de mond totaal anders. Hier vergelijken we ze aan de hand van de productteksten in het assortiment Textuur & stabilisatoren en lopen we de speciale middelen gellan, Elastic, Gracila en Gelificante door. Een breder overzicht vind je onder geleren, verdikken en emulgeren.

Kort gezegd

Agar-agar is plantaardig en geeft volgens de fabrikant stevigere gelei dan gelatine, met een hittebestendige structuur die bij kamertemperatuur zijn vorm behoudt. Gelatine is dierlijk, geeft een elastische gel die bij ongeveer 35–40 °C smelt en past het best bij koude en bevroren desserts. Wil je een veganistische gelei, kies dan agar of een ander plantaardig middel. Wil je het klassieke, smeltende mondgevoel, kies dan gelatine.

Agar-agar

Sosa Agar Agar wordt gewonnen uit rode algen en is volgens de fabrikant plantaardig en veganistisch, met neutrale smaak en kleur en heldere transparantie. Het product smelt pas bij ongeveer 85 °C en behoudt bij kamertemperatuur zijn vorm. Zo beschrijft de producttekst het gebruik:

  • Los agar op door aan de kook te brengen, want het wordt pas bij hoge temperatuur geactiveerd.
  • De gebruikelijke dosering is 4–10 g per liter vloeistof, afhankelijk van de gewenste stevigheid. In zure vloeistoffen moet de dosering eventueel iets worden verhoogd.
  • Geschikt voor fruitgelei, glazuren, panna cotta, moussebases, terrines, aspic en sferificatie en geleiplaten.
  • Kan gelatine vervangen, maar geeft een stevigere en minder elastische structuur.

Gelatine: van rund, poeder en Instant Gel

Gelatine is thermoreversibel: ze smelt bij verwarmen en stolt weer bij afkoelen. Ze is dierlijk en past daarom niet bij vegetarische of veganistische menu’s. In het assortiment zijn er drie varianten.

Gelatine van rund

Sosa Bovine Gelatin is een gelatinepoeder van rund met 220 bloom in de verpakking van 3,5 kg. Het is halal- en koosjer-gecertificeerd, thermoreversibel en geschikt voor invriezen en de gel smelt bij 35–40 °C. Volgens de fabrikant los je 10–20 g gelatine per liter vloeistof op, week je het poeder eerst in koud water en verwarm je de oplossing daarna tot ongeveer 45 °C. Wil je een kleinere verpakking, dan is er Gelatina de Boi, een gelatinepoeder van rund met ongeveer 200 bloom. Daar noemt de producttekst 20–40 g per liter en het poeder wordt in koude vloeistof opgelost voordat het tot ongeveer 60 °C wordt verwarmd.

Instant Gel

Instant Gel is gelatinepoeder van varken (varkensgelatine 90 %), gemengd met maltodextrine 10 %. Het lost op in koude vloeistof zonder verwarmen of laten opzwellen en volgens de fabrikant geeft het in 20–30 minuten een stevige gel. Het product is bedoeld ter vervanging van gelatineblaadjes, waarbij ongeveer 6 g Instant Gel overeenkomt met één blaadje. De standaarddosis is 50 g per kg vloeistof. De gel verdraagt invriezen en ontdooien.

Let op: De doseringen zijn de eigen aanbevelingen van de producten en verschillen tussen de producten. Volg altijd de aanwijzing van de verpakking die je gebruikt.

Vegan Mousse Gelatin

Vegan Mousse Gelatin is een plantaardig mengsel van agar-agar en tapiocazetmeel, ontwikkeld voor snijvaste veganistische mousses. De fabrikant noemt een lage geleertemperatuur (32–40 °C), dat het invriezen en ontdooien verdraagt en werkt in een pH-bereik van ongeveer 3,5–7. De aanbeveling is 1,5–2,5 % van de hoeveelheid vloeistof. De basis wordt tot 90–100 °C verhit, koelt af tot 50–60 °C en daarna wordt de opgeklopte component erdoor gespatheld.

Gellan

Gellan Gum is een plantaardig geleermiddel dat door fermentatie wordt gemaakt en als vervanger van agar wordt gebruikt. Volgens de fabrikant geeft het gelei die meer dan 80 °C verdraagt zonder te smelten en de gel is niet thermoreversibel, smelt dus niet bij opnieuw verwarmen. De aanbevolen dosis is 10–20 g per kg vloeistof. Het poeder wordt in vloeistof van kamertemperatuur ingeroerd, tot ongeveer 80 °C verhit en afgekoeld. De tekst noemt heldere gelei, croissantvulling, ravioli en oliegelei als toepassingsgebieden.

Elastic en Gelificante

Beide zijn mengsels voor dunne, elastische gelei, maar met verschillende eigenschappen.

  • Elastic bestaat uit johannesbroodpitmeel en carrageen, is bestand tegen invriezen en thermoreversibel en de gel lost bij verwarmen boven 45 °C weer op. De aanbevolen dosis is 25–50 g per kilo vloeistof en het is geschikt voor dunne geleiplaten, sferen en capsules.
  • Gelificante is gebaseerd op carrageen en johannesbroodpitmeel, geleert bij ongeveer 60 °C en is thermoreversibel. De aanbevolen dosering is 50 g per kg vloeistof. De fabrikant geeft aan dat de gel invriezen niet verdraagt.

Gracila Gel

Gracila Gel is een plantaardig, smaakneutraal geleermiddel van rode zeealgen zonder E-nummer. Het wordt in koude vloeistof (tot ongeveer 45 °C) opgelost en moet voor maximale gelvorming tot minstens 85 °C worden verhit. De dosering is volgens de fabrikant 0,1–2 % en het wordt beschreven als alternatief voor agar-agar of gelatine dat werkt in warme en koude, zoete, hartige, zure en melkgebaseerde bereidingen.

Vergelijking in het kort

Product Type Activering Geschikt voor invriezen
Agar Agar Plantaardig, veganistisch Aan de kook brengen Geen opgave
Bovine Gelatin Gelatine (rund) Weken, tot ongeveer 45 °C verhitten Ja
Instant Gel Gelatine (varken) met maltodextrine Koude vloeistof Ja
Vegan Mousse Gelatin Agar en tapiocazetmeel Tot 90–100 °C verhitten Ja
Gellan Gum Plantaardig, veganistisch Tot ongeveer 80 °C verhitten Ja (hitte- en vriesbestendig)
Elastic Johannesbroodpitmeel en carrageen Tot 65–90 °C verhitten Ja
Gelificante Carrageen en johannesbroodpitmeel Tot ongeveer 60–65 °C verhitten Nee

Zo kies je

  • Veganistische gelei: agar, gellan, Gracila, Gelificante of Vegan Mousse Gelatin.
  • Klassieke mousse met smeltend gevoel: gelatine, van rund of Instant Gel voor koude verwerking.
  • Gelei die hitte moet verdragen: agar of gellan.
  • Dunne, elastische lagen: Elastic of Gelificante.

Heb je verdikking zonder geleren nodig, kijk dan in plaats daarvan eens naar xanthaan. Probeer ook ons recept voor panna cotta met filmjölk en honinggelei.

Meer gidsen uit de serie

Geleermiddelen in het assortiment

Veelgestelde vragen

Kan ik gelatine vervangen door agar-agar?

Volgens de fabrikant kan agar-agar gelatine vervangen, maar het geeft een stevigere en minder elastische structuur. De dosis is een andere, volg dus de aanwijzing van het product en test in een kleine batch.

Is gelatine vegetarisch?

Nee, gelatine is dierlijk. Bovine Gelatin komt van rund en Instant Gel bevat gelatine van varken. Vegetarische alternatieven zijn onder andere agar, gellan en Vegan Mousse Gelatin.

Bestaat er veganistische gelatine?

Veganistische gelatine in de eigenlijke zin bestaat niet, maar Vegan Mousse Gelatin is een plantaardig geleermiddel van agar-agar en tapiocazetmeel dat in mousses als alternatief werkt.

Wat is gelatinepoeder en hoe wordt het gebruikt?

Gelatinepoeder is gelatine in poedervorm. Volgens de fabrikant wordt het in koude vloeistof opgelost en daarna verwarmd, of afhankelijk van het product eerst geweekt, en stolt het bij afkoelen.

Smelten agargelei bij warmte?

Volgens de fabrikant smelt agar pas bij ongeveer 85 °C en behoudt bij kamertemperatuur zijn vorm.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *