Gids · Recepten
Messen slijpen: messenslijper of slijpsteen, zo kies je
Zo slijp je messen: het verschil tussen slijpen, aftrekken en honen, messenslijper versus slijpsteen, korrelgroottes, hoek en onderhoud.
Messen slijpen: messenslijper of slijpsteen?
Een bot mes is gevaarlijker en kost meer tijd dan een scherp mes. De vraag is niet óf je moet slijpen, maar hóe. Er zijn in feite drie wegen: een slijpsteen waarover je het mes met de hand haalt, een handmatige natslijper met wielen en een elektrische messenslijper. Deze gids loopt de verschillen door, wat de korrelgroottes betekenen, hoe je de hoek vasthoudt en hoe je de messen tussen het slijpen door onderhoudt.
Kort antwoord
Wil je de meeste controle en ben je bereid te oefenen, dan is een slijpsteen de klassieke keuze. Wil je gelijkmatige, herhaalbare resultaten zonder zelf de hoek vast te houden, dan is een elektrische messenslijper zoals de Tormek T-2 eenvoudiger. Een handmatige natslijper met drie wielen zit daar tussenin. Ongeacht de methode geldt hetzelfde: slijp pas als de snede echt bot is en houd de snede tussen het slijpen door op peil met een aanzetstaal.
- Slijpsteen: voordelig om mee te beginnen, vraagt oefening en een rustige hand.
- Elektrische messenslijper: bepaalt de hoek voor je, snel in gebruik, grotere investering.
- Aanzetstaal: onderhoud tussen het slijpen door, vervangt het slijpen niet.
Slijpen, aftrekken en honen: wat is het verschil?
De woorden worden slordig gebruikt, maar beschrijven verschillende dingen. Slijpen betekent staal wegnemen om de snede te vormen of opnieuw te vormen. Dat is nodig als het mes echt bot is of happen heeft. Aftrekken of honen is een fijnere bewerking die de snede rechtzet en polijst zonder veel materiaal weg te nemen. Een aanzetstaal neemt dit soort onderhoud voor zijn rekening.
In de winkel zie je het verschil aan de manier waarop de fabrikanten hun producten beschrijven. Tamahagane beschrijft zijn diamantaanzetstaal als grover dan het keramische: het neemt meer staal weg en wordt zo nodig vóór het keramische gebruikt om een nieuwe snede uit te werken. Het keramische staal dient om de scherpte in stand te houden. Beide zijn er in het assortiment, bijvoorbeeld het Tamahagane diamantaanzetstaal 26 cm en het keramische aanzetstaal van Global 24 cm.
Tormek T-2 en accessoires voor elektrische messenslijpers
Korrelgroottes: grof, middel en fijn
De korrelgrootte van een slijpsteen wordt met een getal aangegeven, vaak geschreven met #. Hoe lager het getal, hoe grover de steen. Het principe is bij alle merken hetzelfde: je begint grof om de snede te vormen en gaat daarna over op steeds fijnere stenen om het oppervlak glad te maken en te polijsten. Sla je stappen over, dan blijven krassen van de grovere stap achter.
- Grof (ongeveer #400): voor echt botte messen en om happen te verwijderen. De #400-steen van Yaxell wordt precies zo beschreven en de Kikuichi Water Stone 400 is een grove steen voor echt botte messen.
- Middel (ongeveer #1000): dagelijks slijpen van een mes dat bot is maar niet beschadigd.
- Fijn (#6000 en hoger): polijst de snede. De combisteen #1000/#8000 van Minosharp heeft een middelgrove kant voor het dagelijkse slijpen en een fijne kant om te polijsten.
Let erop dat fabrikanten niet altijd dezelfde benamingen gebruiken. Tamahagane noemt zijn #1000-steen grof, terwijl Minosharp #1000 middel noemt. Kijk daarom liever naar het getal dan naar het woord.
Slijpstenen in verschillende korrelgroottes
Hoek: het belangrijkste dat constant moet blijven
Het resultaat hangt er meer van af dat je de hele weg dezelfde hoek aanhoudt dan van welke steen je gebruikt. De handleiding van Kikuichi voor zijn waterstenen is een goed voorbeeld: het lemmet wordt 10 tot 20 graden van de steen opgetild en de hoek moet tijdens de hele haal rustig worden aangehouden. Verschillende messen kunnen verschillende sneden hebben, controleer daarom altijd wat de fabrikant van je mes aanbeveelt. Tormek lost het probleem op met een gepatenteerd geleidingssysteem dat een constante hoek en een gelijkmatige slijpfacet aanhoudt, wat een van de belangrijkste redenen is om voor elektrisch slijpen te kiezen.
Slijpen met de slijpsteen stap voor stap
De werkwijze hieronder is gebaseerd op de handleidingen voor de Kikuichi Water Stone en op hoe de stenen in het assortiment zijn opgebouwd. Lees altijd de handleiding van je steen, want sommige stenen moeten worden geweekt en andere niet.
- Kies de steen op basis van de toestand van de snede. Botte snede of happen: begin grof. Slechts een beetje bot: begin met middel.
- Maak de steen klaar. De watersteen van Kikuichi wordt vóór gebruik vijf minuten in water gelegd. Houd de steen tijdens het werk nat.
- Zorg dat de steen stevig ligt. Leg hem op een handdoek of doek. Tamahagane en Yaxell worden geleverd met rubberen voet, Minosharp met slijphouder.
- Stel de hoek in. Houd het mes onder een gelijkmatige hoek ten opzichte van de steen. Linkerhand op het lemmet, niet op de snede.
- Slijp één kant. Haal het mes met gelijkmatige druk heen en weer tot je langs de hele snede een kleine braam aan de tegenovergestelde kant voelt.
- Draai om en slijp de andere kant. Werk aan elke kant even lang.
- Ga over op een fijnere steen. Herhaal met lichte druk. Hoe fijner de steen, hoe lichter de druk.
- Verwijder de braam. Haal het mes voorzichtig met de snede naar achteren over de steen, zoals Kikuichi beschrijft, en spoel en droog het mes.
- Test. Een stuk papier of een tomaat moet worden doorgesneden zonder dat je op het mes drukt.
Elektrische messenslijper en natslijper
Elektrische en handmatige slijpers nemen het grootste deel van de onzekerheid weg, omdat de hoek wordt bepaald door de geleiding van de machine. Ze zijn ook sneller als je veel messen hebt.
Tormek T-2
De Tormek T-2 is een elektrische messenslijper voor de keuken. Volgens de producttekst maakt hij professioneel slijpen mogelijk in ongeveer 60 seconden, met een fijnkorrelige diamantslijpschijf die met laag toerental (120 omwentelingen per minuut) draait, zodat het mes wordt geslepen zonder dat de verharding beschadigd kan raken. Een aparte composiet-honingschijf met polijstmiddel wordt gebruikt voor het aftrekken en polijsten. Lees meer in onze gids over de Tormek T-2.
Handmatige natslijper met wielen
De Tamahagane M-152 is een handmatige natslijper met drie keramische wielen: grof slijpen voor een botte snede, gevolgd door middelgrove en fijne bewerking. De leverancier geeft aan dat de slijper met water wordt gebruikt en dat je hem tussen de messen door afspoelt. De Minosharp natslijper met drie wielen is volgens hetzelfde principe gebouwd.
Messenslijper of slijpsteen: vergelijking
| Methode | Hoek | Past bij je als je | Let op |
|---|---|---|---|
| Slijpsteen | Je houdt de hoek zelf vast | het vak wilt leren en tijd hebt | Vraagt oefening, meerdere stenen voor verschillende stappen |
| Handmatige natslijper | Wordt bepaald door de wielen van de slijper | eenvoudig, gelijkmatig slijpen zonder stroom wilt | Volg de aanwijzing voor water en reiniging |
| Elektrische messenslijper (Tormek T-2) | Geleidingssysteem houdt de hoek vast | vaak of veel messen slijpt, bijvoorbeeld in een restaurant | Grotere investering, meer ruimte op het werkblad |
Natslijpers en aanzetstaal voor onderhoud
Onderhoud: zo blijft de snede langer scherp
- Vaak onderhouden, zelden slijpen. Een aanzetstaal tussen het gebruik door schuift de dag dat je moet slijpen naar achteren.
- Bescherm de snede. Bewaar de messen in een messenblok, magneetstrip, messentas of met lemmetbescherming in plaats van los in de la. Je vindt ze in de categorie messenaccessoires voor slijpen en beschermen.
- Met de hand afwassen en direct afdrogen. Dat spaart zowel de snede als het heft.
- Op de juiste ondergrond snijden. Een hard oppervlak slijt de snede sneller.
- Stenen en wielen reinigen. Spoel metaalresten en slijpsel na elk gebruik af.
Veelgemaakte fouten
- De hoek tijdens de haal te veranderen, waardoor de snede afgerond wordt.
- Korrelgroottes over te slaan en daardoor diepe krassen achter te laten.
- Te hard op de fijne stenen te drukken.
- De steen tijdens het werk te laten drogen, terwijl hij nat gehouden moet worden.
- Een snede te slijpen die eigenlijk alleen een aanzetstaal nodig heeft.
Veelgestelde vragen
Is een elektrische messenslijper beter dan een slijpsteen?
Niet in het algemeen. Hij is eenvoudiger en beter herhaalbaar, omdat de machine de hoek bepaalt, maar een geoefende gebruiker kan met de steen even goede resultaten behalen. De keuze hangt af van tijd, ervaring en het aantal messen dat je slijpt.
Met welke korrelgrootte moet ik beginnen?
Begin grof (ongeveer #400) als het mes echt bot is of happen heeft en met middel (ongeveer #1000) als het alleen bot is. Eindig met een fijnere steen als je de snede wilt polijsten.
Hoe vaak moet ik het mes slijpen?
Dat hangt ervan af hoeveel en wat je snijdt. Gebruik een aanzetstaal voor het lopende onderhoud en slijp pas als het effect van het staal niet meer volstaat.
Kan ik ronde mesbladen slijpen?
Ja, met de juiste accessoires. Voor de Tormek T-2 is er de RBS-140 voor ronde mesbladen met een diameter van 80 tot 140 mm.
Moet de slijpsteen in water liggen?
Dat hangt van de steen af. De Kikuichi Water Stone wordt vóór gebruik vijf minuten in water gelegd, maar volg altijd de handleiding van je steen.
Verder lezen
- Tormek T-2: zo werken de messenslijper en de accessoires
- Japanse koksmessen
- Top 10 keukenhulpjes die je thuiskeuken naar een hoger niveau tillen
- Categorie Messenaccessoires (slijpen, bescherming)









